धरान, महाशिवरात्रि हिन्दू धर्मको एक अत्यन्त पवित्र तथा अर्थपूर्ण पर्व हो।

प्रत्येक वर्ष फागुन कृष्ण चतुर्दशीका दिन मनाइने यो पर्व भगवान शिवप्रति समर्पित हुन्छ। “महाशिवरात्रि” शब्दको अर्थ नै “शिवको महान रात्रि” हो।जसलाई आत्मचिन्तन, साधना र आध्यात्मिक जागरणको विशेष अवसरका रूपमा लिइन्छ।

धार्मिक विश्वासअनुसार यही रात भगवान शिव र माता पार्वतीको विवाह सम्पन्न भएको थियो। साथै, यही रात शिवले ताण्डव नृत्य गर्दै सृष्टिको संरक्षण र विनाशबीचको सन्तुलन दर्शाएका थिए। त्यसैले महाशिवरात्रि केवल धार्मिक पर्व मात्र नभई चेतनाको उचाइमा पुग्ने आध्यात्मिक अभ्यासको दिन पनि हो।

नेपालमा यो पर्व विशेष श्रद्धाका साथ मनाइन्छ। राजधानी काठमाडौंस्थित पशुपतिनाथ मन्दिर, धरानको पिण्डेश्वर बाबाधाम, खोटाङको हलेसीलगायत देशभरका शिवालयहरूमा लाखौँ भक्तजन दर्शन, पूजा र अभिषेकका लागि भेला हुन्छन्। भक्तजनहरूले व्रत बस्ने, बेलपत्र, दूध, धतुरो र जल चढाउने, रातभर जाग्राम बस्ने परम्परा पालना गर्छन्।

महाशिवरात्रिको मूल सन्देश आत्मसंयम, करुणा र सकारात्मक जीवनशैली हो। शिवलाई “आदि योगी” भनिन्छ। शिव ध्यान, अनुशासन र सरल जीवनका प्रतीक हुन्। यस पर्वले मानिसलाई अहंकार त्याग्न, भित्रको चेतनालाई जागृत गर्न र जीवनमा सन्तुलन ल्याउन प्रेरणा दिन्छ।

आजको व्यस्त र तनावपूर्ण जीवनमा महाशिवरात्रिले केही क्षण आफूभित्र फर्केर हेर्ने, नकारात्मकता छोड्ने र सकारात्मक ऊर्जा भर्ने अवसर प्रदान गर्छ। यही कारणले महाशिवरात्रि पुस्तौँदेखि केवल धार्मिक नभई मानवीय चेतनाको पर्वका रूपमा पनि स्थापित हुँदै आएको छ।